Ֆոտոսինթեզ (հուն․՝ φωτο- «լույս» և σύνθεσις — «սինթեզ» բառերի համակցումից, լուսասինթեզ), ածխաթթու գազից և ջրից` լույսի ազդեցության տակ օրգանական նյութերի առաջացումն է :ֆոտոսինթետիկ գունանյութերի (բույսերի մոտ` քլորոֆիլ, բակտերիաների մոտ՝ բակտերիոքլորոֆիլ և բակտերիոռոդօպսին) մասնակցությամբ։ Բույսերի ժամանակակից ֆիզիոլոգիայում ֆոտոսինթեզի տակ հասկանում են նրանց ֆոտոավտոտրոֆ գործառույթը՝ ֆոտոնի կլանման, էներգիայի փոխակերպման և օգտագործման գործառույթների համախմբությունը տարբեր էնդերգոնիկական ռեակցիաներում, այդ թվում ածխաթթու գազի փոխակերպումը օրգանական նյութերի: Բույսերի բջիջներում, որոնցում քլորոֆիլ է պարունակվում, տեղի են ունենում կենդանի աշխարհի համար վիթխարի նշանակություն ունեցող ուրույն գործընթացներ։ Բուսական բջիջներն ընդունակ են օրգանական…
Ցիտոպլազմա, բջջի հիմնական օրգանոիդները, 2
Ցիտոպլազմա կամ բջջապլազմա, բջջի կիսահեղուկ կենդանի պարունակությունն է՝ բացի բջջակորիզից ու կիսահեղուկ ներքին միջավայրը։ Ցիտոպլազման կարծես հանքային աղերի և տարբեր օրգանական նյութերի ջրային լուծույթ է: Ցիտոպլազման անգույն, լույսի ճառագայթները ուժեղ բեկող սպիտակուցների և այլ օրգանական նյութերի կոլոիդային լուծույթ է և իր խտությամբ հիշեցնում է թանձր հեղուկ՝ իր մածուցիկությամբ մոտ գլիցերինին։ Կազմված է մեմբրաններից և օրգանոիդներից, որոնց միջակա տարածությունը լցված է ցիտոպլազմայի մատրիքսով՝ հիալոպլազմայով։ Վերջինս որոշակի պայմաններում…
Նուկլեինաթթուներ
Նուկլեինաթթու (լատ.՝ nucleus՝ միջուկ), բարձրամոլեկուլային օրգանական միացություն, կենսապոլիմեր (պոլինուկլեոտիդ), որը կազմված է նուկլեոտիդներից։ Նուկլեինաթթուներ դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթուն (ԴՆԹ) և ռիբոնուկլեինաթթուն (ՌՆԹ) առկա են բոլոր կենդանի օրգանիզմների բջիջներում։ Նրանք կարևորագույն դերն ունեն ժառանգական ինֆորմացիայի պահպանման, փոխանցման և իրականացման մեջ։ Պարունակվում են բոլոր օրգանիզմների բջիջներում։ Նուկլեինաթթուները հայտնաբերել է շվեյցարացի գիտնական Ֆրիդրիխ Միշերը (1868)։ Տարբերում են նուլեինաթթուների 2 գլխավոր տիպ՝ ռիբոնուկլեինաթթուներ (ՌՆԹ) և դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթուներ (ԴՆԹ)։ Նուկլեինաթթուների մոլեկուլները, նուկլեոտիդներից բաղկացած, երկար պոլիմերային շղթաներ են։ ՌՆԹ-ի…
Գենետիկական կոդ
Գենետիկական կոդ, ժառանգական ինֆորմացիայի ծածկագրման համակարգ նուկլեինաթթուների համակարգում, կենդանիների, բույսերի, բակտերիաների և վիրուսների մոտ իրականացվում է նուկլեոաիդների հաջորդականությամբ։ Բնական նուկլեինաթթուներում՝ դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթու (ԴՆԹ) և ռիբոնուկլեինաթթու (ՌՆԹ), հանդիպում են նուկլեոտիդների 5 տարածված ձևեր (յուրաքանչյուր նուկլեինաթթվում 4-ը), որոնք միմյանցից տարբերվում են ազոտային հիմքով։ ԴՆԹ պարունակում է ադենին (Ա), գուանին (Գ), ցիտոզին (Ց), թիմին (Թ), ՌՆԹ-ում թիմինի փոխարեն ուրացիլ է (Ու)։ Սպիտակուցում ամինաթթուների քանակությունն (20) ու գենետիկական կոդը կոդավորող նշանները (4) չեն համապատասխանում, հետևաբար կոդային թիվը, այսինքն՝ 1 ամինաթթուն կոդավորող նուկլեոտիդների քանակը 1 լինել…
§ 2․ ԱՐԵԳԱԿՆԱՅԻՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԻ ԵՎ ԵՐԿՐԻ ԱՌԱՋԱՑՄԱՆ ՄԱՍԻՆ ՎԱՐԿԱԾՆԵՐԸ
§ 2․ ԱՐԵԳԱԿՆԱՅԻՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԻ ԵՎ ԵՐԿՐԻ ԱՌԱՋԱՑՄԱՆ ՄԱՍԻՆՎԱՐԿԱԾՆԵՐԸՄարդկությանը խիստ հետաքրքրող հարցերից է այն, թե ինչպես են առաջացելԱրեգակնային համակարգը և Երկիր մոլորակը: Առայժմ դրա վերաբերյալ առկա են միայնգիտական ենթադրություններ՝ վարկածներ, որոնք կարելի է դասա կարգել հետևյալ կերպ՝միգամածային, պատահարային, երկնաքարային, խորքային գրավիտացիոն և այլն:Միգամածային վարկածների խմբին է պատկանում Կանտ–Լապլասի վարկածը, որըXVIII դ. վերջերին իրարից անկախ առաջարկել են…
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԱՇԽԱՐՀԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ
Աշխարհագրության ուսումնասիրության առարկան, նպատակը ևհիմնական խնդիրներըԱշխարհագրությունը յուրահատուկ տեղ է զբաղեցնում գիտությունների ամբողջականհամակարգում: Աշխարհագրական հետազոտությունների օբյեկտներից են երկրագնդիաշխարհագրական թաղանթը, նրա ոլորտները, դրանց կառուցվածքն ուփոխազդեցությունը, մայրցամաքները, տարածաշրջաններն ու երկրները և այնտեղկատարվող երևույթները: Աշխարհագրական թաղանթի, մասնավորապես Երկրիմակերևույթի ուսումնասիրությամբ, աշխարհագրությունից բացի, զբաղվում են նաևերկրաբանությունը, կենսաբանությունը, տնտեսագիտությունը և բազմաթիվ այլգիտություններ: Դրանք ուսումնասիրում են երկրագնդի առանձին ոլորտները կամբաղադրիչները: Օրինակ՝ երկրաբանությունն ուսումնասիրում…
Երկրի տարեկան պտույտը
Երկիրը պտտվում է ոչ միայն իր առանցքի շուրջը, այլև Արեգակի: Իր առանցքի շուրջը Երկրի պտույտն անվանում են օրական պտույտ, իսկ Արեգակի շուրջը՝ տարեկան պտույտ: Այդպես են կոչվում, որովհետև Երկիրն իր առանցքի շուրջը մեկ լրիվ պտույտը կատարում է մեկ օրում, իսկ Արեգակի շուրջը՝ մեկ տարում: Տարվա տևողությունը 365 օր 5 ժամ 48 րոպե 46 վայրկյան է: Չորրորդ տարվա փետրվար ամիսն ավելանում…
Թեստային աշխատանք
1․ Որո՞նք են աշխարհագրության ուսումնասիրության նպատակը, օբյեկտը, առարկան և խնդիրները։ 2․ Ո՞րն է սխալ․ Բնական աշխարհագրության ճյուղ է․ 1․ Ֆիզիկական աշխարհագրությունը․ 2․ Քաղաքական աշխարհագրությունը 3․ Մայրցամաքներիև օվկիանոսների 4․ լանդշաֆտագիտությունը 3․ Ո՞րն է ճիշտ․ Հասարակական աշխարհագրության ճյուղ է․ 1․ Ֆիզիկական աշխարհագրությունը․× 2․ Քաղաքական աշխարհագրությունը 3․ Հնէաշխարհագրությունը 4․ Լանդշաֆտագիտությունը 4․ Ո՞րը երկրի առաջացման վարկած չէ․ 1․ Միգամածային…
День святого Валентина
День святого Валентина пришел в Россию из-за границы, но сразу же прижился на русской почве и стал, пожалуй, одним из любимейших праздников российской молодежи. Кто же такой этот святой Валентин и почему его имя связано с праздником влюбленных? В III веке нашей эры правил в Риме суровый и решительный император Клавдий. Больше всего он любил…
Լոռեցի Սաքոն Հովհաննես Թումանյանի պոեմ
«Լոռեցի Սաքո» պոեմը առաջին անգամ հրատարակվել է Մոսկվայում լույս տեսնող Բանաստեղծություններ ամսագրի՝ 5-20 էջերում: Պոեմը երկրորդ տարբերակը առանձին գրքով տպագրվել է 1896 թվականին՝ Թիֆլիսում[1]: Պոեմի առաջին տարբերակը Թումանյանը գրել է 1889 թվականին: Պոեմի առաջին և երկրորդ հրատարակությունների մեջ Թումանյանը տողատակերում ծանոթագրություններ է տվել, որտեղ բացատրել է գյուղական կենցաղի և բարբառի հետ կապված բազմաթիվ հասկացություններ: Սյուժե…
Պոչիկյան Աիդա 